Hoofd en romp gescheiden?

‘In de gezondheidszorg is de raad van bestuur de nek waar alles om draait, het lijkt wel of het hoofd geen verbinding meer heeft met de rest van het lichaam', constateert Marianne Waling-Huijsen van het bureau Met Waarden Helen.

De gezondheidszorg ligt momenteel onder vuur. De overheid en de geldschieters twijfelen geregeld of er verantwoord beleid wordt gevoerd. Zo eisen zij een verantwoording van de raden van toezicht in het jaardocument. Tot nu toe zijn toezichthouders in de zorg niet gewend verantwoording af te leggen. Zij zijn het hoogste orgaan en vullen op eigen manier het toezicht in, zonder expliciet te benoemen hoe zij hun werkzaamheden verrichten.

Het toezicht wordt vooral ingevuld door terug te kijken op het gevoerde beleid. Als dat reëel klinkt, wordt het jaardocument vastgesteld. Daarnaast praten toezichthouders mee over het toekomstige beleid. Dit maakt de leden van de raad van toezicht tot adviseurs voor de raad van bestuur. Gezamenlijk proberen zij om tot een zo goed mogelijk beleid te komen. Als de raad van bestuur uitvoert wat er besproken is, zal de raad van toezicht weinig kritische geluiden laten horen. Zij zijn immers gezamenlijk verantwoordelijk voor deze ontwikkelingen. Toezicht houden in de zorg bestaat vooral uit controle op cijfers en meepraten over strategieën en organisatievraagstukken. Het staat ver af van het werk aan de basis: goede en de juiste zorg leveren.

Steeds vaker vragen toezichthouders zich af of het beleid wel datgene bereikt wat zorgontvangers en zorgverleners wensen. Ze moeten immers verantwoording afleggen aan alle stakeholders, maar het primaire proces staat zelden op de agenda. Volgens Waling-Huijsen is er te weinig contact van het hoofd met de rest van het lichaam. ‘Raden van toezicht kijken opnieuw naar een evenwicht dat past in het huidige tijdsgewricht tussen afstand en betrokkenheid. Zij realiseren zich dat het ontvangen van alle informatie via de raad van bestuur hen kwetsbaar maakt. Zij vragen zich af of zij op tijd kunnen signaleren wanneer en waar er ontwrichtingen ontstaan.' Er zijn steeds meer voorbeelden zichtbaar van betrokkenheid van leden van raden van toezicht bij het primaire proces. Bijvoorbeeld de werkbezoeken van de raad van toezicht. Andere voorbeelden van ‘best practices' zijn:

• Een instelling voor gehandicaptenzorg heeft eenmaal per jaar een overleg met ondernemingsraad, cliëntenraad, managementteam, raad van bestuur en raad van toezicht over de verwachte ontwikkelingen. Gezamenlijk kijken zij naar de ontwikkelingen die spelen, hoe deze elkaar beïnvloeden en welke invloed er verwacht kan worden voor de organisatie. Daarna spreken zij over de gewenste richting voor de organisatie. Dit geheel vormt de input voor het nieuwe jaarplan.
• Een raad van toezicht van verpleeg- en verzorgingshuizen bespreekt eenmaal per jaar met het managementteam het jaardocument en bevraagt de managers over de gevolgen voor goede en de juiste zorg. Daarna wordt er afgesproken welke lijnen er uitgezet worden voor het volgende jaar.
• Een raad van bestuur en raad van toezicht van een grote groep verpleeg- en verzorgingshuizen met thuiszorg vergaderen eenmaal per jaar over de koers van de organisatie, zonder de punten van de reguliere vergaderingen, in aanwezigheid van het managementteam.

Download het volledige essay hier.

Begin met visie | Ondersteuning | Activiteiten | Publicaties | Persoonlijk | Casussen | Contact
info@metwaardenhelen.nl © 2010 (WebDesign)

Filosofisch café | Maak een ethiektest!