Inleider bij het Filosofisch café op 18 januari 2012

Op woensdagavond 18 januari 2012 geeft filosoof en schrijver Ger Groot een inspirerende inleiding over filosofie versus literatuur onder de titel: ‘Net een boek…, de werkelijkheid van de schijn, en vice versa’.

In boeken en films wordt een wereld opgeroepen die niet echt is. Dat willen schrijvers en critici ons althans doen geloven: ‘Dit boek is geheel ontsprongen aan de fantasie van de auteur’.  Maar, is die wereld wel zo onecht? Soms lijkt het immers alsof we in een roman of film onze eigen situatie scherper onder ogen krijgen dan in de werkelijkheid het geval is. En, is die werkelijkheid van haar kant wel zo ‘echt’ als wij denken? Bereikt ze haar meest intense betekenis niet juist vaak op die ogenblikken waarop we verzuchten dat ze ‘net een boek’ lijkt?
Ger Groot gaat woensdag de 18e in op vragen zoals: Wat hebben literatuur en filosofie met elkaar van doen? Kunnen ze elkaar van dienst zijn? ‘Fictie is nooit alleen maar fictie, en werkelijkheid nooit alleen maar de realiteit.’ Romanschrijvers geven antwoorden op levensvragen. Filosofen ook. Het gaat om het verschil in benadering.

Filosoof en schrijver Dr. Ger A.M. Groot (1954) doceert wijsgerige antropologie en cultuurfilosofie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Daarnaast publiceert hij veelvuldig beschouwingen, boekbesprekingen en opiniestukken in dag- en weekbladen en culturele tijdschriften. Hij is in september 2009 benoemd tot bijzonder hoogleraar ‘Filosofie en literatuur’ aan de Radboud Universiteit te Nijmegen. Zijn oratie was getiteld Vergeten te bestaan; echte fictie en het fictieve ik.

Op woensdag 26 oktober zal Maureen Sie schrijfster van het boek ‘Hoezo Vrije Wil’ de avond verzorgen. Volgens veel hedendaagse neurowetenschappers en psychologen is inmiddels onomstotelijk aangetoond dat ‘de vrije wil’ niet bestaat. Maar wat bedoelen zij precies met ‘de vrije wil’? Tijdens een korte introductie op het filosofische vraagstuk van ‘de vrije wil’ komen vragen aan de orde wat de wetenschappelijke bevindingen nu aantonen over ‘de vrije wil’, wat de maatschappelijke gevolgen daarvan zijn en hoe de filosofen daarover denken. Tijdens de aansluitende dialoog zullen we bespreken wat deze overwegingen rondom de vrije wil betekenen in ons leven. Maar ook over hoe ervaren wij zelf ‘de vrije wil’ in ons leven?

Het thema De vrije wil is het eindexamenonderwerp van VWO leerlingen die filosofie in hun pakket hebben. Via de docenten filosofie van middelbare scholen streven we er naar om veel middelbare scholieren te betrekken bij deze avond.

Maureen Sie is filosoof aan de Erasmus universiteit Rotterdam(universitair hoofddocent en wetenschappelijk onderzoeker) en auteur/samensteller van het boek Hoezo Vrije Wil? Perspectieven op een heikele kwestie.   

Op woensdag 14 september combineert schrijfster en filosofe Joke Hermsen in haar inleiding twee van haar essays: Windstilte van de ziel en Stil de tijd. Met deze laatste heeft zij de Jan Hanlo essayprijs 2011 gewonnen. Haar beschouwingen draaien om het fenomeen ‘tijd’. Enerzijds behandelt zij het heden, de kern vattend van ons aller worsteling met het drukke dagelijks bestaan. Anderzijds schetst zij een filosofisch beeld van het begrip ‘tijd’ aan de hand van filosofen en andere denkers door de eeuwen heen. Zij hanteert daarbij een gedegen, maar tegelijkertijd luchtige en toegankelijke stijl. Windstilte van de ziel is doortrokken van een opvallende rust en een stilte. Het lezen van het essay creëert als het ware een windstil hoekje in de ziel van de lezer en is daarmee bijzonder overtuigend in zijn pleidooi vóór de noodzaak van het ervaren van innerlijke tijd.

Aansluitend zal er in een leeskring gesproken worden over het boek ‘Stil de tijd’. U kunt zich opgeven bij de boekhandel Spijkerman en bij Antje van der Hoek.

Tijd: 5 woensdagavonden in het najaar: 5/10, 19/10, 2/11, 16/11 en 30/11 van 20.00 – 21.45u

Plaats: Remonstrantse Kerk Haarlem, ingang Oranjekade 1

Gespreksleiding: Dr Antje van der Hoek (tel 0252-211204 mail: hoek@nedtruss.com).

Op woensdag 14 maart zal Thierry Baudet ons meenemen in zijn filosofische kijk op de huidige politieke ontwikkelingen met o.a. de vraag: Past de invulling van ons democratisch bestel nog in deze tijd? Filosoof Mr. Thierry H.P. Baudet (1983) is jurist en historicus en verbonden aan de Universiteit Leiden. In maart 2010 publiceerde hij de essaybundel ‘Conservatieve Vooruitgang’, waarin belangrijke conservatieve denkers van de 20e eeuw worden geportretteerd. Baudet leidde in de afgelopen jaren tientallen discussies en debatten, niet alleen met een politiek-maatschappelijke insteek, maar ook over muzikale en kunstzinnige onderwerpen. Hij is een vertegenwoordiger van een nieuwe generatie Europeanen, die op frisse wijze naar oude vraagstukken kijkt.