Filosofisch Café Haarlem

Soms is het goed om te filosoferen over hoe je in het leven staat. Een groep betrokken mensen uit de regio Haarlem vond het niet alleen belangrijk om daarover na te denken, maar ook om daar in een breder verband over te praten. Daarom wordt jaarlijks een aantal keer een ‘Filosofisch Café’ georganiseerd. Op 29 maart 2016 verscheen een artikel in het Haarlems Dagblad in het kader van het 10-jarig bestaan van het Filosofisch Café Haarlem. Een korte toelichting op het programma van de maand van de filosofie met als thema “Over de grens” gaf Marianne Waling op 3 april in een interview op Haarlem 105:

(klik hier voor het interview)

Aan de hand van een actueel of anderszins prangend filosofisch onderwerp wordt de avond ingeleid door een specialist op het betreffende gebied, waarna het publiek, de spreker, zichzelf en elkaar vragen kunnen stellen.

Op 22 januari 2014 was René Gude spreker bij het Filosofisch Café Haarlem. Het Haarlems Dagblad deed daar verslag van op 24 januari. Ook zijn delen van zijn lezing vastgelegd op film en te bekijken op Youtube.

Het Filosofisch café Haarlem vindt plaats op woensdagavonden in de remonstrantse kerk, Oranjekade 1 te Haarlem en start om 19.45 uur. (Entree: €5,- /studenten €3,-/passe-partout € 20,-). Aanmelden is niet nodig: er is plaats genoeg.

Meer informatie op Filosofisch café Haarlem of bij Marianne Waling-Huijsen, tel (0252) 530746, mobiel (06) 16370875, of per mail fil.cafehaarlem@gmail.com. Op dat e-mailadres kunt u zich ook inschrijven voor de mailaankondiging van elk volgend Filosofisch café Haarlem.

Programma 2016-2017 Filosofisch café Haarlem:

Het Filosofisch Café Haarlem biedt u ook dit seizoen de gelegenheid om u te bezinnen op onderwerpen die spelen in de samenleving. Na een inleiding op het thema door een deskundige kunt u hierover met elkaar, en met de inleider, van gedachten wisselen. Het worden weer interessante én uitdagende avonden!

6 maart 2017 – Bastiaan Rijpkema – Weerbare democratie

Op een voor het Filosofisch café Haarlem ongewone dag de maandag verzorgt Jurist en rechtsfilosoof Bastiaan Rijpkema een inleiding over zijn boek Weerbare democratie; De grenzen van de democratische tolerantie.
In dit boek gaat Bastiaan Rijpkema op zoek naar de grenzen, bedreigingen, kansen en uitdagingen van de (hedendaagse) democratie. De auteur hanteert tolerantie als uiteindelijke toetssteen voor zijn zoektocht, waarin de denkbeelden van een groot aantal andere juristen en filosofen, alsmede enkele rechtscolleges uit deze en vorige eeuw kritisch tegen het licht worden gehouden en in elkaars perspectief gezet. Daarbij komen goede zowel als slechte uitingsvormen van democratische processen en structuren aan de orde. De auteur zelf tenslotte bepleit een permanent zelfcorrigerende vorm van de democratie als oplossing
(srichting) voor de gewenste weerbaarheid (zonder uit de bocht te vliegen) van die democratie.

Na de pauze wordt u uitgenodigd om met Bastiaan Rijpkema, en met elkaar, van gedachten te wisselen.

Bastiaan Rijpkema (1987) studeerde rechten en rechtsfilosofie in Rotterdam en Leiden. Eerder was hij medesamensteller van Bij de beesten af! Over dierenrecht en onrecht (2013) en publiceerde hij als co-auteur   Wat te doen met antidemocratische partijen? (2014). Zijn artikelen verschenen onder meer in NRC Handels  blad, de Volkskrant en Trouw.

Lees hier een impressie van de avond

 

 

Zondag 2 april 2017 – Sabine Wassenberg – Kinderlogica, filosoferen met basisschoolleerlingen

Boekhandel De Vries – 14.00 – 16.00 uur         (toegang gratis)

Filosoof Sabine Wassenberg, schrijver van het boek Kinderlogica, filosoferen op een multiculturele school, vertelt iets over filosoferen en gaat een filosofisch gesprek met een groep deelnemers begeleiden. Het gaat dan om vragen als: Hoe maak je keuzes? Moet je voor iedereen respect hebben?

De bijeenkomst is voor volwassenen en kinderen vanaf 8 jaar.

Sabine Wassenberg is al bijna tien jaar lang ‘filosofiejuf’ op basisscholen in Amsterdam-West. Ze laat leerlingen denken en praten over de meest prangende onderwerpen. En wat blijkt: de logica van deze kinderen is vaak helderder en directer dan menig debat in de grotemensenwereld.

Donderdag 6 april 2017 – Miriam van Reijen – Stoïcijnse levenskunst, Evenveel geluk als wijsheid

De Bibliotheek Haarlem Centrum – 20.00 uur (€5,- / niet-leden €7,50)

Stoïcijns wordt in de volksmond vaak als synoniem gebruikt voor zowel onverschillig en ongevoelig zijn, als voor passief en berustend.
Filosoof Miriam van Reijen, schrijver van het boek Stoïcijnse levenskunst, Evenveel geluk als wijsheid, laat echter zien dat het tegendeel waar is.
Miriam van Reijen (www.miriamvanreijen.nl) doceerde jarenlang aan verschillende universiteiten en hogescholen. Sinds 2010 verzorgt zij jaarlijks de basisopleiding Filosofie in de praktijk bij het ISVW. Zij heeft diverse publicaties op haar naam staan zoals Filosoferen over emoties en Spinoza – De geest is gewillig maar het vlees is sterk.

Aanmelden via:  www.bibliotheekzuidkennemerland.nl

Woensdag 12 april 2017 – Jan Keij – Levinas in de praktijk

Filosofisch café Haarlem – 19.45 uur (€5,- / Studenten & HaarlemPas €3,-)

Filosoof Jan Keij laat in zijn boek Levinas in de praktijk. Een handleiding voor het best mogelijke helpen, privé en in de zorg, zien wat de waarde is  van de filosofie van Levinas in de praktijk van vandaag. Hij beschrijft hoe de filosofie van Levinas draait om de ethiek van het nemen van je verantwoordelijkheid voor de kwaliteit van het leven van de ander.

Jan Keij studeerde tijdens zijn werk als onderwijzer filosofie aan de

Universiteit van Amsterdam. Hij promoveerde op de filosofie van Levinas en geeft cursussen voor onder andere werkers in de gezondheidszorg. Hij

publiceerde ook: Kierkegaard anders gezien en Nietzsche als opvoeder.

Lees hier een impressie van de avond.

Vrijdag 14 april – Coen Simon – Oordeel zelf. Waarom niemand hetzelfde wil en iedereen hetzelfde doet.

Boekhandel De Vries – 16.00 – 17.00 uur         (toegang gratis)

Filosoof Coen Simon vertelt over zijn nieuwste boek waarin hij betoogt dat we dan wel vrijheid van meningsuiting hebben, maar dat onze opinie makkelijk beïnvloedbaar is. Hij geeft ons handvatten om ons eigen oordeelskracht te behouden.

Coen Simon is een Nederlandse filosoof met een oorspronkelijke blik die  graag over de paradoxen en clichés in het dagelijkse leven schrijft. Coen Simon schreef reeds tien boeken en publiceerde o.a. in Trouw, Filosofie Magazine en de Correspondent. Hij won de Socrates Wisselbeker in 2012 voor het boek En toen wisten we alles, en schreef in 2013 het essay voor
de Maand van de Filosofie.

Aanmelden via:  wetenschap@devriesboeken.nl

Woensdag 26 april 2017 – Joke Hermsen – Mystiek & Melancholie

Filosofisch café Haarlem – 19.45 uur (€5,- / Studenten & HaarlemPas €3,-)

Op woensdag 26 april verzorgt Filosoof Joke Hermsen, de schrijver van het essay van de Maand van de Filosofie, een filosofische dialoog met Filosoof en dichter Henk van der Waal.

In deze dialoog waarbij het publiek van harte wordt uitgenodigd om mee te discussiëren met de ontmoeting van twee boeken. Het essay van de Maand van de Filosofie: Melancholie in tijden van onrust van Joke Hermsen en Mystiek voor goddelozen van Henk van der Waal.

Of het nu is omdat we het zo druk hebben, een andere weg inslaan of aan het begin staan van een nieuwe levensfase, soms worden we overvallen door een gevoel van melancholie. In deze dialoog wordt onderzocht hoe het mystieke zich schuilhoudt in de diepte van de melancholie en ontdekken dat de ervaring van dit mystieke onze melancholie vruchtbaar kan maken voor ons eigen leven zonder haar te negeren of weg te drukken.

In haar essay, getiteld Melancholie in tijden van onrust, onderzoekt Joke Hermsen het kantelpunt waarop de mens nog net over voldoende moed, daadkracht en hoop beschikt om het tij te doen keren en een nieuwe verhouding tot de wereld en zichzelf te zoeken.
Joke Hermsen (www.jokehermsen.nl) studeerde filosofie en letterkunde en promoveerde aan de Universiteit Utrecht op een studie naar Nomadisch narcisme. Ze publiceerde eerder de succesvolle essaybundels Stil de tijd en Kairos. Haar hele oeuvre werd bekroond met de Halewijnprijs.

 

 


Henk van der Waal publiceerde onlangs zijn filosofische dialoog Mystiek voor goddelozen. Daarin ontvouwt hij even behoedzaam als gepassioneerd de mystieke grond van de eigen ervaring en laat hij zien dat subjectiviteit, liefde en vrijheid de weg wijzen naar aardse wijsheid en kosmische koestering.
Henk van der Waal (www.henkvanderwaal.nl) is filosoof en dichter. Zijn debuutbundel, De windsels van de sfinx, werd bekroond met de C. Buddingh’-prijs en zijn bundel Zelf worden werd genomineerd voor de VSB-poëzieprijs.
In 2012 publiceerde hij het filosofische essay Denken op de plaats rust.

Lees hier een impressie van de avond.

 

14 september 2016 – Paul Cliteur – Vrijheid van meningsuiting

Wat kan/mag je allemaal zeggen? Mag je alles zeggen wat je denkt? Is de vrijheid van meningsuiting veranderd in de afgelopen periode? Deze en andere vragen over dit actuele thema bespreekt Paul Cliteur graag met u.

Paul CliteurPaul Cliteur (1955) is hoogleraar Encyclopedie van de rechtswetenschap. Hij schreef (met Dirk Verhofstadt) Het Atheïstisch Woordenboek (2015). Hij houdt zich bezig met de verhouding staat en religie, dilemma’s van de multiculturele samenleving en met vrijheid van expressie. Ook houdt hij regelmatig een pleidooi voor dierenrechten en analyseert hij de religieuze bronnen van het hedendaags terrorisme.

Lees hier een impressie van de avond

5 oktober 2016 – René ten Bos– Bureaucratie is een inktvis

Waarom is iedereen tegen bureaucratie en krijgen we toch steeds meer bureaucratie? Bureaucratie is in zekere zin de ecologie van de moderne mens. Ze vormt ons en bepaalt wie we zijn, maar ze bedreigt ons ook. Bureaucratie, zo blijkt, is door-en-door menselijk en tegelijkertijd zet ze onze menselijkheid steeds weer op het spel.

Rene ten BoschRené ten Bos (1956) is hoogleraar filosofie aan de Faculteit der Managementwetenschappen, Radboud Universiteit. Hij is auteur van onder meer Water. Een geofilosofische geschiedenis (2014) en Bureaucratie is een inktvis (2015). Het eerste boek werd genomineerd voor de ECI Literatuurprijs. Het tweede boek won de Socrates Wisselbekerprijs. Ten Bos is tevens columnist van Het Financieele Dagblad.

Lees hier een impressie van de avond

23 november 2016 – Maarten van Buuren – Erfenis zonder testament. Filosofische overwegingen bij de 10 geboden

Hebben de 10 geboden ons vandaag nog iets te zeggen? Maarten van Buuren is in Erfenis zonder testament samen met Hans Achterhuis op zoek gegaan naar eigentijdse antwoorden op oeroude vragen. Daarbij maken ze gebruik van de inzichten van grote filosofen – van Spinoza tot Nietzsche, van Locke tot Arendt – die de problematiek vanuit een onverwacht perspectief belichten. Met hun diepgang en eruditie weten de auteurs nieuwe dimensies in de tien geboden te openen.

Maarten van BuurenMaarten van Buuren is emeritus hoogleraar Franse literatuur aan de Universiteit Utrecht, essayist en schrijver in opiniebladen.

(lees hier een recensie van het boek dat ten grondslag ligt aan deze avond)

Lees hier een impressie van de avond.

18 januari 2017 – Marjan Slob – Hersenbeest. Filosoferen over het brein en de menselijke geest

Hoe kan een mens zichzelf en zijn wonderlijke plek in de natuur begrijpen? Aan het begin van de eenentwintigste eeuw zoeken we het antwoord op die vraag vooral in de hersenwetenschappen. De samenleving ziet hersenwetenschap op dit moment als leverancier van het ware, wetenschappelijke verhaal van de mens. Klassieke filosofische begrippen als vrijheid, bewustzijn, beslissen en ‘het zelf’, krijgen zo een spannende twist. In Hersenbeest laat filosoof Marjan Slob zien wat er mooi en opwindend is aan hersenwetenschap. Zij belicht ook waar die wetenschap stuit op de grenzen van haar kunnen – soms zelfs zonder dat zelf in de gaten te hebben.

Marjan SlobMarjan Slob (1964) is filosoof en schrijver. Zij werkt voor publieke organisaties zoals het Rathenau Instituut, de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid, de staf Deltacommissaris en het Planbureau voor de Leefomgeving. Marjan Slob is recensent en columnist van de Volkskrant.

Lees hier een impressie van de avond.

Foto: Erik Kottier

Archief Filosofisch Café:

jaarprogramma 2016-2017
jaarprogramma 2015-2016
jaarprogramma 2014-2015
jaarprogramma 2013-2014
jaarprogramma 2012-2013
jaarprogramma 2011-2012
jaarprogramma 2010-2011
jaarprogramma 2009-2010
jaarprogramma 2008-2009
jaarprogramma 2007-2008
jaarprogramma 2006-2007