Welvaart in de gezondheidszorg
De vele schrijnende voorbeelden in de zorg laten zien dat welvaart in
de gezondheidszorg ver te zoeken is. Patiënten komen aandacht te
kort, zoals blijkt uit maximaal eenmaal per week in de douche, niet
naar buiten met dit mooie weer en de ‘dreigende pyjamadagen’.
Zorgverleners kunnen de zorg niet bieden zoals zij dit zouden willen;
mede daardoor verlaten vele hoogopgeleide professionals, zoals artsen
en verpleegkundigen de zorg. Daarnaast is de zorg verstard door de vele
regelgeving en bureaucratie. Toch kan echte welvaart ook in de gezondheidszorg
haalbaar zijn als de kwaliteit en inhoud van zorg uitgangspunten worden
van het beleid.
Echte welvaart is zorg met aandacht
In deze hectische en complexe maatschappij leven de mensen steeds
meer langs elkaar heen. We staan niet meer stil bij wat de ander nodig
heeft. We moeten er voor waken deze mentaliteit niet in de gezondheidszorg
te laten overheersen. Een dergelijke mentaliteit verschraalt de zorg.
De vele regelgeving en bureaucratie draagt bij aan deze verschraling.
Daarbij komt de discussie over de invoering van marktwerking, waarbij
het financiële resultaat van de organisatie belangrij-ker dreigt
te worden dan het uiteindelijke doel van het werk, namelijk goede
zorg leveren. Dit alles leidt de zorgverleners af van het menselijke
aspect. In de gezondheidszorg is persoonlijke aandacht voor iedereen
nodig. Als de zorgverlener de mogelijkheden heeft om zorg te verlenen
vanuit zijn hart, dan geeft hij zorg met aandacht. Passende zorg voor
die persoon, oftewel persoonlijke aandacht voor iedereen, dat is voor
mij echte welvaart.
Professionele zorg per individu
Zorg met aandacht past bij de zorg die de patiënt nodig heeft
in zijn specifieke situatie. Het is zorg die tot stand komt tussen
patiënt en zorgverlener en waar beiden zich goed bij voelen.
Het bete-kent dat de zorgverlener zijn professionele handelen (volgens
protocollen of standaardise-ring) weet te vertalen naar de individuele
patiënt.
Professionaliteit gaat boven protocollen en stan-daardisering, gemotiveerd
afwijken kan betere zorg betekenen dan het klakkeloos uitvoeren van
de voorschriften.
|
Ruimte voor de professionals
De zorgverlener heeft dus ruimte nodig om de professionele zorg toe
te snijden op de individuele omstandigheden. Die ruimte wordt voor professionals
juist steeds kleiner door de regelgeving van de overheid, van de instelling
en vanuit het beroep. De regels zijn veelal tot stand gekomen op basis
van financiële en organisatorische uitgangspunten. Prima, die kanten
van de zaak zijn geregeld en redelijk goed ontwikkeld. Natuurlijk moeten
we de zorg zo efficiënt en effectief mogelijk leveren. Het is tenslotte
overheidsgeld en alle mensen moeten de juiste gezondheidszorg kunnen
krijgen.
Goede zorg introduceren als ijkpunt
De hoofddoelstelling van de gezondheidszorg blijft goede zorg; financiële
en organisatorische optimalisatie zijn slechts middelen om deze hoofddoelstelling
te bereiken. Het leveren van goede zorg moet dus de prestatie-indicator
zijn waarop de gezondheidszorg wordt beoordeeld. Nu is het nodig om
met elkaar te verwoorden wat goede zorg is. Dit moet de basis zijn
voor het te vormen beleid.
Er zijn vele praktijkvoorbeelden van zorg waarbij patiënt en
zorgverlener centraal staan, die laten zien dat ‘tijd voor kwaliteit’
haalbaar is.
Het is de uitdaging om de energie, de tijd en het vele geld, die nu
gaan zitten in regelgeving en bureaucratie daadwerkelijk te benutten
voor het benoemen en leveren van goede, verantwoorde zorg.
Marianne Waling-Huijsen is verpleegkundige gespecialiseerd in
de ethiek van verzorging en verpleging, werkzaam vanuit het bureau
Met Waarden Helen. |
